သင့်အား ဒီမိုကရေစီစနစ်မှ အလိုရှိသည်
ကမ္ဘာ့အရေးကို နည်းနည်းလောက် ကျနော်တို့ ပြန်ကောက်ကြည့်ရရင် -
မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံသေပြီ ၊ သေပြီ ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ လှိုင်လှိုင်တက်လာစဥ်အတွင်းမှာပဲ ၂၀၂၀ ဧပြီ ၂၇ ရက်နေ့က " သမိုင်းသစ်ပြန်လည်ရေးမည့် အကြီးတန်းလွှတ်တော်အမတ် - ပူတင်နှင့် Trump တို့တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ပြုခဲ့ကြပါတယ်။
ထရန့်နှင့် ပူတင်တွေ့ဆုံမှုကိစ္စဟာ တစ်ခုခုကို အပေးအယူလုပ်ခဲ့တဲ့ပုံပါပဲ ။အဲ့ဒီနောက်ပိုင်းမှာ ရုရှားဟာ နောက်ဆုတ်သွားတဲ့ သဘောမျိုးတွေ့ရပေမဲ့ အပေးအယူလုပ်တာဘယ်လောက်"တာ"သွားသလဲကတော့ စောင့်ကြည့်ရအုံးမှာဖြစ်ပါတယ်။တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုမှာ ပူတင်ကို ဒုတိယကမ္ဘာစစ်က အကြောင်းတွေ ပြန်လှန်တယ်ဆိုတော့ ထရန့်ရဲ့နောက်ကွယ်မှာ သတင်းအချက်အလက်ပံ့ပိုးသူ ကြီးကြီးမားမားရှိလိမ့်မယ် ယူဆပါတယ် ။ သမိုင်းစာမျက်နှာဆိုတာကလည်း သူတို့ပေးသိသလောက် ကျနော်တို့က သိရတာမို့လား ။ ဘာအောက်ဖဲတွေ သွားလှန်သလဲတော့ မသိနိုင်ဘူး ။ ကျနော်တို့ မသိသေးတဲ့ မြှုပ်ကွက်သမိုင်းစာမျက်နှာတွေ ရှိနေနိုင်တာပေါ့ ။
အမေရိကန် - တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှုမှာ ရုရှား လက်ရှောင်တော့မှာလား ??
လက်ရှောင်/မရှောင် သိရဖို့ ရုရှား၏ အခြေအနေကို တစ်ချက်လေ့လာကြည့်ရအောင်ပါ ။
ရုရှားဟာ ကိုဗစ်-၁၉ total case ၃ သိန်းကျော်နဲ့ ကူးစက်မှုမှာ အမေရိကန်ပြီးရင် ဒုတိယအဆင့်ထိ အချိန်တိုတွင်း ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ် ။ သို့သော် သေပျောက်နှုန်း ( ၄ )ထောင် ကျော်သာ ရှိပါတယ် ။ ( ၂၀၂၀ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက် စာရင်းအရ )
၎င်းအပြင် ပူတင်အား ၂၀၃၆ ခုနှစ်အထိ အာဏာဆက်လက်ချုပ်ကိုင်နိုင်ရန် လမ်းဖွင့်ပေးဖွယ်ရှိသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ချက်များအား ထောက်ခံရန် ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲကို ပြီးခဲ့သောလတွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားခဲ့ပါတယ် ။သို့သော် ထိုအစီအစဉ်များသည်လည်း ကပ်ရောဂါကြောင့် ဖျက်သိမ်းလိုက်ရတော့မှာလား ဆိုတာကလည်း အတတ်မပြော နိုင်သေးပါ။
အမှီအခိုကင်းသော လူထုသဘောထား စစ်တမ်းကောက်ယူသည့်အဖွဲ့ Levada ၏ သဘောထား စစ်တမ်းတစ်ခုတွင် ပူတင်အား လူထုထောက်ခံမှုနှုန်းသည် ပြီးခဲ့သောမတ်တွင် ၆၃ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့ရာမှ ဧပြီတွင် ၅၉ ရာခိုင်နှုန်းသို့ သမိုင်းဝင် အနိမ့်ဆုံးသို့ ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါတယ် ။
အနောက်တိုင်း၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကြောင့် အထိနာနေပြီဖြစ်သော ရုရှားစီးပွားရေးသည် ကပ်ရောဂါကြောင့် ဆိုးရွားသော ခြိမ်းခြောက်မှုကို ကြုံတွေ့နေရပြီး အစိုးရကို မကျေနပ်မှုသည် နက်ရှိုင်းလာနိုင်ကြောင်း လေ့လာသူများက သုံးသပ်ခဲ့ကြပါတယ် ။
ဗိုင်းရပ်စ်ပျံ့နှံ့မှုအား နှေးကွေးစေရန် ရုရှားက Lockdown စီမံချက်ကို ချမှတ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ကုမ္ပဏီများနှင့် ဝန်ထမ်းများအား ထောက်ပံ့ပေးမည်ဟု အစိုးရက ကတိပေးခဲ့သော်လည်း အသေးစားစီးပွားရေး လုပ်ငန်းများသည် ရှင်သန်နိုင်ရန် ရုန်းကန်ခဲ့ရပြီး နိုင်ငံသား သန်းနှင့်ချီသည် လုပ်ခလစာမရဘဲ နေထိုင်ခဲ့ရပါတယ် ။
ရုရှားဘတ်ဂျက်အား ချိန်ညှိပေးသည့် အဓိကပို့ကုန်တစ်ခုဖြစ်သော ရေနံစျေးနှုန်း အလွန်အမင်း ကျဆင်းနေချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်လျက် ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုသည် အလွန်အမင်းကံဆိုးမှုဖြစ်ကြောင်း Insitiute for Strategic Analysis ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး အီဂေါ်နီကိုးလာယက်ဗ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ် ။
ရုရှားနိုင်ငံသားများသည် ထိုပူးတွဲအကျပ်အတည်းအတွက် ပြင်ဆင်ထားကြခြင်း မရှိကြဘဲ ပြည်သူရာခိုင်နှုန်း ၆၀ သည် ငွေကြေး စုဆောင်းထားခြင်းလည်း မရှိကာ အမှန်တကယ်ဝင်ငွေများသည် ပြီးခဲ့သောနှစ်ကထက် ၇.၅ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ကြောင်း အီဂေါ်နီကိုးလာယက်ဗ်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ် ။
ရုရှားသည် ဒေါ်လာဘီလျံ ၁၅၀ ခန့်ရှိသော နိုင်ငံပိုင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းထဲ၌ အရန်ငွေများ ရှိသောကြောင့် ၁၈ လခန့် တောင့်ခံထားနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပါတယ် ။
သို့သော် ကပ်ရောဂါအကျပ်အတည်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး လူနေမှုဘဝများက ခက်ခဲလာလျှင် အာဏာပိုင်များအပေါ်ထားသော ပြည်သူတို့၏သဘောထားကို သက်ရောက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း အီဂေါ်နီကိုးလာယက်ဗ်က သတိပေးခဲ့ပါတယ် ။
ရုရှားသမ္မတပူတင် နှင့် အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်တို့ ဆွေးနွေးမှုပြုပြီး မကြာခင်မှာပဲ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်က " စွမ်းအင်တခေတ်ပြန်လာပြီ " ပြောအပြီးမှာ ရေနံစျေးပြန်လည် ဦးမော့လာတဲ့ အကြောင်းအရာတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ် ။
ထိုကဲ့သို့သော မိမိကိုယ်တိုင်အခြေအနေမဟန်တဲ့ အကြောင်းအရာများနှင့် ပူတင်-ဒေါ်နယ်ထရန့်ဆွေးနွေးခဲ့မှုများကြောင့် အမေရိကန်-တရုတ် တင်းမာမှုမှာ ရုရှားဟာ လက်ရှောင်မှာဖြစ်တယ်လို့ တွက်ဆ၍ ရနိုင်ကောင်းပါတယ် ။
အမေရိကန်-တရုတ် တင်းမာမှုမှာ ရုရှားလက်ရှောင်ခြင်းဟာ အမေရိကန်ကို ပို၍အားသာစေမှာ ဖြစ်ပါတယ် ။
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပြဿနာနဲ့ပက်သက်လို့ အမေရိကန်ဟာ တရုတ်အပေါ် အမျိုးမျိုးစွပ်စွဲမှုတွေရှိခဲ့ပါတယ် ။အမေရိကန်နိုင်ငံတစ်ခုတည်ကတော့ မဟုတ်ပါဘူး ၊ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးက စွပ်စွဲခဲ့ကြတာပါ ။
ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စစ် ကိစ္စနှင့်ပက်သက်ပြီး သက်သေရှိရင် ထုတ်လိုက်ဆိုပြီး တရုတ်ဖက်ကနေ အမေရိကန်ကို စိန်ခေါ်ထားတာမျိုးတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ် ။ မပိုင်ဘဲ တရုတ်ကလည်း မလုပ်လောက်ပါဘူး ။ သီအိုရီသဘောတရားအရ တရုတ်ဖက်ကမသင်္ကာဖွယ်ရာတွေ အများကြီးလုပ်ထားတာ မှန်ပေမဲ့လို့ တရားခွင်ဘောင်က သွားမယ်ဆိုရင် အလီဘိုင်ပြနိုင်ဖို့ လိုတာပေါ့ ။ အဲ့ဒီအပိုင်းဟာ ခက်ခဲတဲ့အပိုင်းပါ ။တရုတ်ဟာ အင်အားကြီးနိုင်ငံ ဖြစ်နေပြန်တာကလည်း တစ်ကြောင်းပေါ့ ။
အလီဘိုင်ပြနိုင်ရင်တောင် ရှောက်ပြောတာလို့ ပြောပြီး တင်းခံနေအုံးမဲ့ သဘောတွေ မြင်ရပါတယ် ။အရှက်မရှိ ၊ ရှက်ကြောပျက် ၊ ဂုဏ်သိက္ခာမဲ့နိုင်လွန်းတဲ့ စရိုက်ရှိသူကို အလွယ်ပညာနဲ့ ချွတ်လို့မရပါဘူး ။ တရုတ်ဟာ ဘီးလူးတော့ ဘီးလူပဲ အစွမ်းထက်တဲ့ ဘီးလူးဖြစ်နေပါတယ် ။အမေရိကန်အဖို့ တရုတ်ကို စစ်ရေးအရပါ လွယ်လင့်တကူ အနိုင်မယူနိုင်ဘဲ အလီဘိုင်ရှိခဲ့ရင်တောင် မထုတ်ပြလောက်သေးဘူး တွက်ဆမိတယ် ။
ဘာပဲလုပ်လုပ် ကိုယ်လုပ်တဲ့ကိစ္စတဲ့ကိစ္စက ထိရောက်အောင်မြင်မှ ကောင်းပါတယ် ။ ငြင်းချက်ထုတ်ယုံနဲ့ ပြီးပျောက်ပျက်ပြယ်သွားပြီး ကိုယ့်စကားအရာမထင်တာမျိုးက မကောင်းလှပါဘူး ။
ထို့အတွက်ကြောင့် အမေရိကန်အနေနဲ့ တရုတ်ရဲ့လုပ်ပိုင်ခွင့်ဘောင်ကျဥ်းအောင် ချုပ်ဖို့လိုပါတယ် ။ ငြင်းမရတဲ့အနေအထား ရောက်အောင် ဆွဲခေါ်နေတဲ့ သဘောတွေ တွေ့ရပါတယ် ။ လုံးဝလှုပ်မရတဲ့အချိန်ရောက်မှ စစ်ဖြစ်ချင်လား ၊ စီမံတာ နာခံမှာလားဆိုတဲ့ သဘောတရားတွေ ပြလိမ့်မယ်လို့ ယူဆမိတယ် ။
တရုတ်ဟာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကိစ္စနဲ့ပက်သက်လို့ငြင်းဆန်နေပေမဲ့ တရစ်ရစ်နဲ့တိုးလာနေတဲ့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေရဲ့ ဖိအားတွေကြောင့် တရုတ်ဟာ WHO နဲ့ဆွေးနွေးပါမယ်ဆိုပြီး လုပ်ရပါတော့တယ် ။ မဆွေးနွေးလို့လည်း မရတဲ့အနေအထား တစ်ရပ်ဖြစ်လာပါပြီ ။ ကိုဗစ်ကိစ္စဆွေးနွေးမှာတော့မဟုတ်ဘူး ။ ကိုဗစ်ကိစ္စလို့ ခေါင်းစဥ်တပ်ချင်လည်း တပ်ပါလိမ့်မယ် ။ ကိုဗစ်ကိစ္စကောင်းကောင်းကိုင်တွယ်နိုင်ခြင်းနှင့် ကမ္ဘာ့ကို ကိုဗစ်အရေးအသိပေးချက်တွေကြောင့် ထိုင်ဝမ်ကို WHO မှာ အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်အနေနဲ့ လက်ခံပေးရေး နယူးဇီလန်က အပြတ်အသတ်ထောက်ခံမယ်လို့ ဆိုလာတဲ့ ဖိအားတွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ် ။ အမေရိကန် နှင့် အပေါင်းအပါတွေကရော ထိုင်ဝမ်ကို WHO မှာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်အနေနဲ့ ပါဝင်ဖို့ ဝိုင်းထောက်ခံကြမယ့်ဟန် ရှိပါတယ် ။
WHO မှာ ထိုင်ဝမ်ကို လက်ခံလိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ ထိုင်ဝမ်ဟာ တရုတ်လက်အောက်နယ်မြေလို့ တရုတ်ယူဆထားရာကနေ သီးခြားနိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ဖွယ်ရှိပါတယ် ။ ဒီအရေးတွေကြောင့် တရုတ်ဟာ WHO ကိုခေါ်ယူဆွေးနွေးတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ် ။ ကမ္ဘာက WHO နှင့် တရုတ် ဆိုတာ ဘယ်လိုလဲဆိုတာ အကဲဖြတ်စောင့်ကြည့်မဲ့ သဘောပါ ။တရုတ်ရဲ့အသည်းညှာကို ဖမ်းဆုပ်တဲ့ သဘောပါ ။ အခန့်မသင့်ရင် စစ်ဖြစ်နိုင်ပါတယ် ။
အဲ့ဒီနောက်မှာ အမေရိကန်သမ္မတအိမ်ဖြူတော်ကနေ ၂၀၂၀ခုနှစ် မေလ ( ၁၈ )ရက် နေ့စွဲနဲ့ WHO ညွှန်ချုပ် တက်ဒရိုဆီကို အကြောင်းကြားစာတစ်စောင်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်လေး ရေးသားပေးပို့ခဲ့ပါတယ် ။
ပေးပို့တဲ့စာထဲမှာပါတဲ့ အကြောင်းအရာအနှစ်ချုပ်ကတော့ " ခင်ဗျားနဲ့ခင်ဗျားအဖွဲ့ ကြီးရဲ့ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါကြီး ကိုကိုင်တွယ်ပုံဟာ အထပ်ထပ်မှားနေခဲ့တယ် ။အဲ့ဒီအမှားကို ကမ္ဘာလောကကြီးဟာ စျေးကြီးကြီးပေးဆပ်ခဲ့ရတယ် ။ရှေ့ဆက်ပြီး WHO အနေနဲ့ လျှောက်လှမ်းနိုင်ဖို့ဆိုတာကတော့ WHOဟာ တရုပ်ရဲ့အမှီအခိုကင်းကင်းရှိနေကြောင်း လုပ်ပြကိုင်ပြသက်သေပြမှပဲရတော့မယ် ။ ကျွန်တော်နဲ့ကျွန်တော့်အစိုးရအဖွဲ့ဟာ WHO ကိုဘယ်လို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းဖို့လိုမယ်ဆိုတာကိုခင်ဗျားနဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ် စကားတွေပြောပြီးပါပြီ ။ လက်တွေ့လုပ်ပြဖို့ပဲရှိပါတယ် ။ကျွန်တော်တို့ အချိန်ဖြုန်းနေလို့မရပါဘူး ။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့သမ္မတ တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒါ့ကြောင့်စာရေးအကြောင်းကြားတာဖြစ်ပါတယ် ။အကယ်၍ WHO ဟာနောက်ထပ်ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်းမှာ ထိထိရောက်ရောက်ရှိတဲ့တိုးတက်မှုကို မပြနိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်ဆိုင်းငံ့ထားတဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကထည့်ဝင်ရမယ့်ရန်ပုံငွေ ကိုအမြဲတမ်းရပ်တန့်အဆုံးသတ်ရမှာဖြစ်သလို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ WHO အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရှိနေတာကိုလည်း ပြန်လည်စဉ်းစားသွားရပါလိမ့်မယ်လို့ပြောချင်ပါတယ် ။ အမေရိကန်ပြည်သူများပေးခဲ့ကြတဲ့ အခွန်တော်ငွေတွေကို လက်ရှိမှာ အမေရိကန်ပြည်သူတွေရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို သိသာထင်ရှားလှစွာ ကောင်းကျိုးမပေးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဆီကိုရောက်သွားအောင် ကျွန်တော်မလုပ်နိုင်ပါဘူး ခင်ဗျာ " ဆိုပြီး ပါရှိပါတယ် ။
၎င်းစာအသွားအလာကို ထောက်ရှု့ရင် အမေရိကန်ဟာ WHO ကနေ တရုတ်ကို သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ထိုးနှက်ကြောင်း ထင်ရှားပါတယ် ။ ဝူဟန်ဗိုင်းရပ်ကို ဖုံးဖိပေးခဲ့တဲ့ WHO ကို တရုတ်အတွက်ဘာကြောင့် ဖုံးဖိပေးခဲ့ရတယ်ဆိုတာကို ဖော်ရင်ဖော် ၊ မဖော်ရင် တရုတ်ရဲ့လက်တံဖြစ်တဲ့ WHO ကို အမြစ်ဖြုတ်မဲ့ သဘောတရားပါပဲ ။
၂၀၂၀ ခုနှစ် မေလ ( ၁၈ ) ရက်နေ့မှာ COVID-19 တုန့်ပြန်မှုနှင့်ဘေးဒဏ်သင့်နိုင်ငံများ၊ အထူးသဖြင့်ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများရှိစီးပွားရေးနှင့်လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်တရုတ်ကအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂ ဘီလီယံထောက်ပံ့မည်ဟုတရုတ်သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်ကပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးညီလာခံ၏ ၇၃ ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝေးကိုကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) မှညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Tedros Adhanom Ghebreyesus ၏ဖိတ်ကြားမှုဖြင့်ဗီဒီယိုလင့်ခ်မှတစ်ဆင့် ရှီကျင်းပင် ကမှတ်ချက်ပြုခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေရဲ့ လျော်ကြေးတောင်းတာကို ရှောင်ချင်တာနဲ့ ၂ ဘီလီယံ ထောက်ပံ့မယ်ဆိုပြီး ချွေးသိပ်ခဲ့ပါတယ် ။ မစို့မပို့လေး ပေးပြီး ထောက်ပံ့ပါတယ်ဆိုတဲ့ နာမည်ကောင်းက လိုချင်နေပုံရပါတယ် ။ စွပ်စွဲခံနေရတာကို ရှောင်ဖို့ သုံးတဲ့ ငွေက ၂ ဘီလီယံဆိုတာ မြန်မာ့အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းရဲ့ ဝင်ငွေစီးဆင်းမှုလောက်တောင်မရှိပါဘူး ။ အဲ့လောက်ငွေလေးနဲ့ ကမ္ဘာ့လျော်ကြေးတောင်းအစီအစဥ်ကို ချွေးသိပ်ဖို့ ကြိုးစားတာ ကမ္ဘာကြီးကို အထင်သေးလွန်းရာ ကျလွန်းတယ်လို့ ဆိုချင်ပါတယ် ။
ပင်တဂွန်က fleet of tiny spy satelites တည်ဆောက်နေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ(အာဏာသစိုးမိုးရေးလက်ဦးမှု ယူထားသလို 5 G network ကို မကြာမီမှာ ကျော်တက်ဖို့ လုပ်ဆောင်လိမ့်မယ် မှန်းတယ် )၊အမေရိကန်ရေတပ်ရဲ့ railgun တွေဟာ တကယ့်စစ်သင်္ဘောတွေပေါ်မှာ မကြာခင်စမ်းသပ်တော့မယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ၊ missile နဲ့ ပစ်ခတ်တဲ့ ရန်က ရှောင်ကွင်းဖို့ မူရင်းလေယာဥ်နှင့် အလားတူလေယာဥ်အရိပ်ကို လေဆာသုံးပြီး ဖန်တီးထားတယ်ဆိုတဲ့သတင်းတွေ၊Sikkin ပြည်နယ်ရှိ အိန္ဒိယ-တရုတ် နယ်စပ်အရေးအခင်းမှာ အိန္ဒိယနောက်မှာ အမေရိကန်ရှိမယ်ဆိုတဲ့သတင်းတွေ၊ အစ္စရေးက တရုတ်သံအမတ် သူ့ရဲ့နေအိမ်မှာ သေဆုံးတယ်ဆိုတဲ့သတင်းတွေဟာ တရုတ်ကို ဖိအားတွေ တဆင့်ပြီးတဆင့် ပေးလာတဲ့သဘောတွေပါ ။
ဒါအပြင် ရုရှားနှင့်တရုတ်ကို Super duper missile နဲ့ ထုပစ်မယ်လည်း ဆိုနေပြန်ပါသေးတယ် ။( ထရန့်ရဲ့အပြောအရ Super duper missile က အသံထက် ၁၇ ဆ မြန်တယ်ဆိုပါတယ် ၊ Super duper ဆိုတဲ့စကားကတော့ ချော်တောငေါ့ပြီး ခေါ်တဲ့ အခေါ်အဝေါ်မျိုးလို့ Weki က ဆိုပါတယ် )
အဆိုးဆုံးက တရုတ်ဟာ ဟောင်ကောင်အတွက် controversial hong kong security law ပြဌာန်းဖို့ကြိုးစားနေမှုမှာ ဒီထက်ပိုပြီး အတင်းအကြပ်ဖိအားပေးရင် အမေရိကန်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုန့်ပြန်သွားမယ်ဆိုပါတယ် ။
( ၁၉၉၇ တွင် ဗြိတိန်မှ ဟောင်ကောင်အား တရုတ်လက်အောက်သို့ ပြန်လည် မလွှဲပြောင်းမီ ရှိထားပြီး နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်ခွင့်များကို နောက်ထပ် နှစ်ပေါင်း ငါးဆယ် ၂၀၄၇ အထိ ဆက်လက်ပြီး တနိုင်ငံစနစ် နှစ်မျိုးပုံစံနဲ့ ထိန်းသိမ်းပေးပါမယ်ဆိုတဲ့ သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ် )
တရုတ်ဟာ ထိုကဲ့သို့သောဖိအားတွေအပြင် ခေတ်သစ်ပိုးလမ်းမ စီမံကိန်းမှာပါဝင်ခဲ့ကြတဲ့ ၁၃၈ နိုင်ငံကို ငွေတွေအရမ်းချေးထားတာကြောင့် ငွေတွေကလည်း မြှုပ်နေတာကလည်း ဖိအားတရပ်ဖြစ်နေပြန်ပါသေးတယ် ။ စုစုပေါင်းချေးပေးထားတဲ့ငွေပမာဏဟာ ၄၆၁ ဘီလီယံ ခန့်ရှိပါတယ် ။ ပြန်လည်တောင်းယူဖို့အတွက်ကလည်း အများစုဟာ မူစလင်နိုင်ငံတွေ ဖြစ်လေတာကြောင့် ပြန်တောင်းဖို့ကို လက်တွန့်နေရပါတယ် ။ တကယ်လို့အကြွေးပြန်တောင်းလို့ ချေးယူထားတဲ့နိုင်ငံတွေနဲ့တင်းမာမှုဖြစ်လာရင် အမေရိကန်က ဝီဂါမူစလင်အရေးကို မီးထိုးပေးလိုက်ပါက တရုတ် နှင့် မူစလင်နိုင်ငံတွေကြား တင်းမာမှုက အတောမသတ်နိုင် ဖြစ်ပွားလာမှာ အမှန်ပါ ။
နောက်ဆုံးသတင်းအရ တရုတ်က အမေရိကန်အား တင်ရှိနေသောအကြွေးတောင်းလိုက်ပြီ ဖြစ်ပါတယ် ။ သဘောကတော့ အကြွေးပေးမှာလား ၊ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ပက်သက်လို့ နှုတ်ဆိတ်ပြီး ငြိမ်ငြိမ်နေမှာလား မေးလိုက်ခြင်းပင်ဖြစ်သည် ။ "ငါနဲ့မတည့်ရင် ငါ့ဟာပြန်ပေး"ဆိုသောအထာမျိုးက အတော်ကို ကလေးကုလားဆန်သော အကွက်မျိုးဖြစ်သည် ။ ထရန့် မည်သို့ ဆုံးဖြတ်မည်တော့ မသိချေ ။ သေချာသည်ကတော့ ဒေါ်ထရန့်က ငြိမ်ခံနေလိမ့်မည် မဟုတ်ပါ ။
မိမိအမြင်၌ ယခုလို အမေရိကန်-တရုတ် နိုင်ငံရေး၊စစ်ရေး ၊ စီးပွားရေး တင်းမာနေချိန် တရုတ်ဖက်က အမေရိကန်ကို အကြွေးတောင်းခြင်းသည် မှားသည်ဟု ဆိုချင်သည် ။ တရုတ်က သူ့ကိုနောက် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရှုံးစေချင်တယ်လို့ ဒေါ်နယ်ထရန့်ပြောဆိုခဲ့ဖူးပါတယ် ။ ဒါဟာ အမေရိကန်ပြည်သူတွေကို အမေရိကန်ရဲ့အနာဂတ်ကို ဘယ်လိုဖြစ်စေချင်သလဲလို့ ပြည်သူတွေကို မေးလိုက်တဲ့ အမေးပါ ။ ခု တရုတ်က အမေရိကန်ကို အကြွေးတောင်းတယ်ဆိုတော့ အမေရိကန်ပြည်သူတွေ နိုင်ငံရေးအသိနိုးကြားပြီး တရုတ်ကို ဆန့်ကျင်နိုင်တဲ့ ဒေါ်နယ်ထရန့်ကို ဆက်လက်ရွေးချယ်နိုင်ဖွယ်ရှိတယ်လို့ မှန်းရပါတယ် ။
ယခုနောက်ပိုင်းမှာ တရုတ် နှင့် ဒီမိုကရက်တို့ရဲ့စနက်နဲ့ ကမ္ဘာ့မီဒီယာတွေကနေ ထရန့်ဟာ နောက်ရွေးကောက်ပွဲမှာ နိုင်ခြေဘယ်လောက်ပဲ ရှိတယ်ဘာညာဆိုပြီး မှိုင်းတွေထည့်နေတာတွေတော့ တွေ့ရပါတယ် ။ ထရန့်ရဲ့ မဲရလဒ်ကောင်း/မကောင်းကတော့ စောင့်ကြည့်ရအုံးမဲ့ အနေအထားပါ ။
အားလုံးကို ခြုံငုံကြည့်ပြီး သုံးသပ်ရရင် အမေရိကန်-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးစစ်မှာ တရုတ်ဟာ ခွက်ခွက်လန်အောင် ရှုံးနေပြီလို့ မှတ်ချက်ပေးလို့ရပါတယ် ။
မြန်မာ့အရေးမှာတော့ -
UK တောင်းဆိုမှုနဲ့ UN မှာ video confrence လုပ်ပြီး မြန်မာစစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ စုံစမ်းရာမှာ အသုံးပြုဖို့ ရန်ပုံငွေကိုအတည်ပြုလိုက်ပြီဆိုပါတယ် ။နောက်ဆက်တွဲ ဇယားကတော့ မကြာမီလာမည်မျှော် 🙂
အမေရိကန်-တရုတ် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ဖြစ်တော့ တရုတ်ပြည်တွင်းကုမ္ပဏီတွေ ထိုင်း ၊ လာအို ၊ ဗီယက်နမ်ကို ပြောင်းသွားကြတယ် ။ အကောက်ခွန်စီးကြပ်မှုကို ရှောင်ဖို့အတွက် ရှောင်ရှားသွားကြတာဖြစ်ပါတယ် ။ ကိုဗစ်ကာလအတွင်းမှာလည်း အမေရိကန် ကုမ္ပဏီတစ်ရာကျော် အိန္ဒိယကို ပြောင်းသွားပြန်တယ် ။ ဂျပန်အစိုးရကလည်း သူ့နိုင်ငံသားကုမ္ပဏီတွေကို ဒေါ်လာ ၂..၂ ဘီလျံသုံးပြီး တရုတ်ပြည်တွင်းကနေ ထွက်ခွာစေတယ် ။ အဲ့ဒီ ဂျပန် ၊ ကိုရီယား ကုမ္ပဏီတွေလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ အခြေစိုက်ကြလိမ့်မယ် ။ ခုတဖန် အမေရိကန်စက်ရုံတွေ အင်ဒိုနီးရှားကို ပြောင်းကြပြန်ပြီ ။
မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ မေးနေတာတွေ့တယ် ။ ပြည်ပကုမ္ပဏီတွေ မြန်မာနိုင်ငံဘာလို့မလာသလဲတဲ့ ။ (အဲ့လို မေးနေတာတွေ တွေ့ရတော့ ရင်ထဲမကောင်းလှပါ ) ။ တရုတ်ဘောမ ၊ တရုတ်ခိုင်းသမျှလုပ်နေပြီး တရုတ်လက်ကိုင်တုတ် စစ်အာဏာရှင်တွေ နှင့် တရုတ်ခိုင်းဖတ်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေ ကြီးစိုးထားတဲ့ မြန်မာကို ဘယ်လာလိမ့်မလဲဗျာ ။ မတော်တရုတ်ကြီးခိုင်းလို့ စက်ရုံကို မော်တာနဲ့ ထုရင် ဘယ်နဲ့လုပ်မလဲ ။ဘယ်သူအာမခံမလဲ ။( ဥပမာ - ကုလားတန်မြစ်ဝှမ်းစီမံကိန်းအတွက်သယ်လာတဲ့ သံဘောင်တင်သင်္ဘောကို AA မီးရှို့တော့ ဘယ်သူဘာလုပ်နိုင်လို့လဲ ။)
နောက်တစ်ချက်က အမေရိကန်-တရုတ် စစ်ရေးတင်းမာလို့ စစ်ဖြစ်ရင် မြန်မာဟာ တရုတ်စစ်အခြေစိုက်စခန်းဖြစ်နိုင်လို့ စစ်ကြောင့် ပျက်စီးမှု အများကြီး ရှိနိုင်တယ် ။ ဒါကြောင့် ဘယ်ကုမ္ပဏီမှ လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး ။ ကိုယ့်လူမျိုးတွေသာ ဝါးလုံးခေါင်းထဲ လသာပြီး မသိကြတာ ။ ကမ္ဘာက သိတယ် ၊ မြန်မာဟာ shockတွေအများကြီးရှိတဲ့နေရာဆိုတာကိုပေါ့ ။
ဘာကြောင့် မြန်မာကို ဂယ်ပေါက်အဖြစ်ထားထားလဲဆို... အဲ့ဒါကြောင့်ပဲ ။
နောက်တစ်ချက်က အခြေခံဥပဒေပြင်လို့မရသေးမချင်း တပ်ဟာ ၂၅ ရာခိုင်ယူထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် ကြံခိုင်ဖွံဖြိုးရေးနှင့် ထိုသူတို့ရဲ့လက်ဝေခံ အပေါင်းအပါပါတီတွေက ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းပဲရ ၊တပ်နဲ့ပေါင်းပြီး အစိုးရဖွဲ့နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ် ။ ခုနောက်ပိုင်းဆို NLD မဲကွဲအောင် ပါတီတွေ အပြိုင်းအရိုင်းတောင်ပေါ်လာပါသေးတယ် ။( ဥပမာ - ဦးကိုကိုကြီးတို့ ၊ PPP တို့ ၊ UBP တို့ )
မြန်မာဟာ ICJ အရေးကို ရင်ဆိုင်နေရဆဲဆိုတာ အားလုံးသိပြီး ဖြစ်ပါတယ် ။ မြန်မာရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ICJ အရေးဟာ အနည်းဆုံး ၃ - ၅ နှစ်ထိကြာနိုင်ပါတယ် ။ ဒါကြောင့် အကယ်၍ နောက်ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD ရှုံးသွားရင် ICJ အရေးကို ဘယ်သူတွေက ဘယ်လိုရင်ဆိုင်မှာလဲ ။ အတော်စဥ်းစားစရာကိစ္စဖြစ်ပါတယ် ။ စစ်အာဏာရှင်ဟောင်းပါတီက လူတွေ သွားရှင်းမှာလား ( သို့မဟုတ် ) လူမသိသူမသိတဲ့တခြားတစ်ယောက်လား ။ စစ်အာဏာရှင်ဟောင်းကပါတီကလူတွေ လာတာနဲ့ဟိုကတခါတည်း ဖမ်းထားပါလိမ့်မယ် ။ လူမသိသူမသိတဲ့ တခြားတစ်ယောက်က သွားရှင်းရင် ICJ မှာ တဖက်ရှေ့နေတွေပြောသမျှအောက်မှာ မြန်မာဟာ ခွက်ခွက်လန်အောင် ရှုံးဖို့ သေချာသလောက်ပါ ။ICJ ကိုရင်ဆိုင်ဖို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကလွဲရင် တခြားတစ်ယောက်မမြင်သေးပါ ။ သူမ ဖြေရှင်းတာမှ မဟုတ်ရင် ဘင်္ဂလီတွေကို တိုင်းရင်းသားအဖြစ် ပေးသွားရမယ် ၊ အခန့်မသင့်ရင် ရခိုင်ဟာ ဘင်္ဂလီပိုင်နယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးလိုက်ရပါလိမ့်မယ် ။ တရုတ်ဟာ အဲ့လိုအခြေနေထိရောက်အောင် ဆွဲခေါ်ပြီး ကစားလာတာဆိုတာ သဘောပေါက်စေချင်ပါတယ် ။ ဒါကြောင့် နောက်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကြိုက်ကြိုက်/မကြိုက်ကြိုက် NLD ပဲ မဲထည့်ပေးကြပါလို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ် ။ ဘင်္ဂလီတွေကို ရခိုင်နယ်မြေပေးချင်ရင်တော့ တခြားပါတီ မဲထည့်ကြပေါ့ဗျာ ။ ကိုယ့်ကြမ္မာကိုယ်ဖန်တီးတယ်ပဲ မှတ်ကြပေတော့ ။
ကျနော့်ရဲ့မှတ်ချက်ကို တချို့တွေက ဘယ်လိုထင်ကြ ၊ အတွေးပေါက်ကြသလဲ မသိဘူး ။ အမေရိကန်ဟာ စစ်မတိုက်ရဘဲ နိုင်ချေ များသွားပြီပြောတာဟာ နိုင်ငံရေးကစားပွဲ ၊ နိုင်ငံရေးအားပြိုင်မှု ၊ စီးပွားရေးအားပြိုင်မှုမှာ နိုင်တယ် ၊ ဒါကြောင့် တရုတ်ရှုံးတယ်ပေါ့ ။ အမ တစ်ယောက်ရဲ့စကားကို ငှားပြောရရင် တရုတ်ရှုံးတယ်ဆိုတာ တံမြက်စည်းနဲ့လှဲချခံရတဲ့ အမှိုက်လို လွှင့်ကျသွားတာမျိုးပြောချင်တာမဟုတ်ပါဘူး ။ ဒုတိယ စီးပွားရေး အင်အားကြီး ၊ တတိယ လက်နက်အင်အားကြီးနိုင်ငံကို အမှိုက်လှဲချသလို လှဲချလို့မရပါဘူး ။ နိုင်ငံများရဲ့ အားပြိုင်မှုမှာ နိုင်ငံရေးအရ ရှုံးသွားတာကို ပြောခြင်းပါ ။
ဒါကြောင့် တရုတ်-အမေရိကန် တင်းမာမှုမှာ တရုတ်ရှုံးနိမ့်သည့်အတွက် မြန်မာအပေါ်မှာရှိသော တချို့သော ဖိအားတွေထိုက်သင့်သလောက်လျော့ကျသွားသည့်တိုင် မြန်မာ့ကို ဒုက္ခကောင်းကောင်းပေးနိုင်လောက်တဲ့ အားကတော့ ကျန်နေအုံးမှာပါ ။
ဒါကြောင့် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီအရေးကတော့ အခက်အခဲတွေကြားကနေ တိုးထွက်ရုန်းကန်ပြီး ရှင်သန်ထမြောက်ဖို့ ကြိုးစားနေရအုံးမှာ ဖြစ်ပါတယ်ပြောလို့ရင်း ဆောင်းပါးကို ဒီနေရာမှာပဲ ရပ်တန့်လိုက်ပါတယ် ။
myanmar society🇲🇲
ကမ္ဘာ့အရေး/မြန်မာ့အရေးတွေအပေါ်မှာ ယူဆချက်အမျိုးမျိုး ကွဲပြားနိုင်ပါတယ် ။ မိမိယူဆချက်ကမှ အမှန်ဆိုပြီး ရေးသားတင်ပေးတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး ။ မိမိရေးသားလိုက်သော ယူဆချက်နှင့် စာဖတ်သူဆီမှာရှိသော အခံဗဟုသုတ၊အမြင်တို့ ပေါင်းစပ်ပြီး ပိုမိုကောင်းတဲ့အမြင်တစ်ခု ဖြစ်ရန်အတွက်ဟူသော ခံယူချက်ဖြင့်ရေးသားနေခြင်းသာဖြစ်ပါတယ် ။
မြန်မာပြည်သူပြည်သားအားလုံး ဘေးဘယာဝေးကွာ ၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေလို့ မေတ္တာပို့သလျှက် ~~
WHO ညွှန်ချုပ် တက်ဒရို့စ်အား အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်ပေးပို့ခဲ့သော စာ
